Sağlıklı Oyun Alışkanlıkları
Dengeli bir dijital yaşam için pratik öneriler, yaşa uygun süreler ve etkili iletişim ipuçları.
Yaşa Göre Ekran Süreleri
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ve Amerikan Pediatri Akademisi (AAP) önerileri temel alınmıştır.
0-2 yaş
Önerilen: Ekran yok (görüntülü arama hariç)
Maks: 0 dakika
Not: Bu yaşta ekran kullanımından kaçınılmalıdır.
2-5 yaş
Önerilen: Günde en fazla 1 saat
Maks: 60 dakika
Not: Ebeveyn eşliğinde, eğitici içerikler tercih edilmeli.
6-9 yaş
Önerilen: Günde 1-1.5 saat
Maks: 90 dakika
Not: Oyun ve eğitim arasında denge kurulmalı.
10-12 yaş
Önerilen: Günde 1.5-2 saat
Maks: 120 dakika
Not: Çevrimiçi etkileşimler takip edilmeli.
13-17 yaş
Önerilen: Günde 2 saat (esnek)
Maks: 120 dakika+
Not: Özdenetim becerileri geliştirilmeli, birlikte kurallar belirlenmeli.
Oyun Ortamı
Ortak Alanda Oynayın
Oyun cihazlarını oturma odası gibi ailenin görebileceği alanlara yerleştirin. Bu hem güvenlik sağlar hem de aile bağını güçlendirir.
Ergonomik Düzen
Ekran göz hizasında, sırt destekli sandalye ve uygun aydınlatma ile oyun ortamını düzenleyin. Bilek destekleri kullanın.
Zamanlayıcı Kullanın
Fiziksel bir zamanlayıcı veya platformların yerleşik ebeveyn kontrol araçlarıyla oyun süresini takip edin.
Uyku Hijyeni
Yatak odasında ekran bulundurmayın. Yatmadan en az 1 saat önce mavi ışık yayan cihazları kapatın.
Yapın / Yapmayın
Yapın
- 1Oyun kurallarını çocuğunuzla birlikte belirleyin
- 2Çocuğunuzun oynadığı oyunları tanıyın ve ara sıra birlikte oynayın
- 3Ekran süresini fiziksel aktivite ile dengeleyin
- 4Başarıları ve ilerlemeleri hakkında sohbet edin
- 5Platform ebeveyn kontrollerini etkinleştirin
- 6Çevrimiçi güvenlik kurallarını birlikte oluşturun
Yapmayın
- 1Oyun süresini ödül/ceza aracı olarak kullanmayın
- 2Oyunları tamamen yasaklamayın — diyalog tercih edin
- 3Ekran başında yemek yeme alışkanlığına izin vermeyin
- 4Çocuğunuzun oyunlarını küçümsemeyin veya aşağılamayın
- 5PEGI derecelendirmelerini göz ardı etmeyin
- 6Kendi ekran alışkanlıklarınızı ihmal etmeyin — rol model olun
Oyun Seçim Kriterleri
PEGI derecelendirmesini kontrol edin
Oyunun yaş uygunluğunu ve içerik tanımlayıcılarını inceleyin.
Oyunu araştırın
Common Sense Media gibi ebeveyn odaklı inceleme sitelerinden oyun hakkında bilgi edinin.
Çevrimiçi özellikleri inceleyin
Oyunun çevrimiçi sohbet, arkadaş ekleme veya sosyal özellikler içerip içermediğini kontrol edin.
Oyun içi satın alımları kontrol edin
Mikro işlem, loot box veya abonelik gerektiren içerikleri değerlendirin.
Çocuğunuzla konuşun
Oyunu neden oynamak istediğini sorun ve birlikte karar verin.
Deneme süresi uygulayın
Yeni bir oyunu birlikte deneyin ve ardından değerlendirin.
Sağlıklı vs. Sağlıksız Oyun Belirtileri
Sağlıklı
- Belirlenen süre bittiğinde oyunu bırakabiliyor
- Okul, arkadaşlar ve hobiler arasında denge kuruyor
- Oyun hakkında heyecanla ve olumlu konuşuyor
- Kaybettiğinde veya zorlandığında makul tepki veriyor
- Oyun dışı etkinliklere de ilgi gösteriyor
- Uyku ve yeme düzeni normal
Sağlıksız
- Oyunu bırakmakta ciddi zorluk çekiyor veya öfke nöbetleri yaşıyor
- Okul başarısı düşüyor, ödevlerini ihmal ediyor
- Oyun oynayamadığında huzursuz ve sinirli oluyor
- Gerçek arkadaşlıklardan ve aktivitelerden uzaklaşıyor
- Yeme ve uyku düzeni bozuluyor
- Oyun süresini gizliyor veya yalan söylüyor
Sağlıklı Belirtiler
- Belirlenen süre bittiğinde oyunu bırakabiliyor
- Okul, arkadaşlar ve hobiler arasında denge kuruyor
- Oyun hakkında heyecanla ve olumlu konuşuyor
- Kaybettiğinde veya zorlandığında makul tepki veriyor
- Oyun dışı etkinliklere de ilgi gösteriyor
- Uyku ve yeme düzeni normal
Sağlıksız Belirtiler
- Oyunu bırakmakta ciddi zorluk çekiyor veya öfke nöbetleri yaşıyor
- Okul başarısı düşüyor, ödevlerini ihmal ediyor
- Oyun oynayamadığında huzursuz ve sinirli oluyor
- Gerçek arkadaşlıklardan ve aktivitelerden uzaklaşıyor
- Yeme ve uyku düzeni bozuluyor
- Oyun süresini gizliyor veya yalan söylüyor
Oyun bağımlılığı belirtileri ve ne zaman profesyonel yardım alınmalı?
Bağımlılık Rehberi